Σημαντικές επισημάνσεις για τις κινήσεις της Τουρκίας στην Κύπρο, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το ενδεχόμενο επιστροφής της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35 έκανε ο καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας Ιωάννης Μάζης, μιλώντας στην τηλεόραση της Ναυτεμπορικής.
Όπως μετέδωσε η Ναυτεμπορική, ο κ. Μάζης υποστήριξε ότι το σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης της Τουρκίας με τα Κατεχόμενα δεν αποτελεί μια νέα πρωτοβουλία, αλλά μέρος ενός ευρύτερου και διαχρονικού σχεδιασμού της Άγκυρας, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση και αναβάθμιση του ψευδοκράτους.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, η Τουρκία επιχειρεί εδώ και χρόνια να συνδέσει ενεργειακά και υδροδοτικά τα Κατεχόμενα με την ηπειρωτική χώρα, επιδιώκοντας να ενισχύσει την εξάρτησή τους από την Άγκυρα και να προωθήσει διεθνώς την εικόνα μιας δήθεν ανεξάρτητης οντότητας στη βόρεια Κύπρο.
Η απάντηση της Άγκυρας στο σχήμα «3+1»
Ο Ιωάννης Μάζης συνέδεσε τις τουρκικές κινήσεις με το σχήμα συνεργασίας «3+1», στο οποίο συμμετέχουν η Ελλάδα, η Κυπριακή Δημοκρατία, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Κατά την εκτίμησή του, η Τουρκία θεωρεί ότι οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο διαμορφώνουν ένα πλαίσιο από το οποίο κινδυνεύει να μείνει εκτός και γι’ αυτό επιχειρεί να αναδειχθεί σε κυρίαρχο παίκτη στην περιοχή.
Ωστόσο, τόνισε ότι η Άγκυρα φαίνεται να υποτιμά τόσο τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών όσο και τις επιφυλάξεις που εξακολουθεί να διατηρεί το Ισραήλ απέναντι στην τουρκική ηγεσία και τις γεωπολιτικές της επιλογές.
Παράλληλα, άσκησε κριτική και προς την ελληνική και κυπριακή πλευρά, υποστηρίζοντας ότι το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου δεν έχει προχωρήσει με την απαιτούμενη αποφασιστικότητα, παρά τη στρατηγική σημασία που έχει για την περιοχή.
Κριτική για τη στάση της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ
Αναφερόμενος στις πρόσφατες τοποθετήσεις για το τουρκικό casus belli, ο καθηγητής σημείωσε ότι η αναφορά του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη έγινε εκτός των επίσημων εργασιών της Συνόδου του ΝΑΤΟ και όχι εντός της συνεδρίασης.
Κατά τον ίδιο, η Ελλάδα θα μπορούσε να αξιοποιήσει πιο ενεργά τα θεσμικά εργαλεία της Συμμαχίας, θέτοντας επίσημα ζητήματα όπως το casus belli, το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το τουρκολιβυκό μνημόνιο, αλλά και τις παρεμβάσεις της Άγκυρας σε έργα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, όπως η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.
Ο κ. Μάζης υποστήριξε μάλιστα ότι η Αθήνα θα μπορούσε να ζητήσει ακόμη και την ενεργοποίηση του Άρθρου 4 του ΝΑΤΟ, το οποίο προβλέπει διαβουλεύσεις όταν απειλείται η ασφάλεια ή η εδαφική ακεραιότητα κράτους-μέλους.
Οι S-400, ο νόμος CAATSA και τα F-35
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η τοποθέτησή του για το ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών F-35.
Όπως ανέφερε, η Άγκυρα εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με τις κυρώσεις που προβλέπει ο αμερικανικός νόμος CAATSA λόγω της αγοράς των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400, γεγονός που εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο.
Ο καθηγητής σημείωσε ότι ακόμη και αν υπάρχει πολιτική βούληση από την αμερικανική πλευρά, η άρση των περιορισμών δεν αποτελεί απλή διαδικασία, καθώς απαιτείται και η έγκριση του Κογκρέσου.
«Για ποιον λόγο ο Πούτιν να πει το ναι;»
Αναφερόμενος στα σενάρια μεταφοράς ή πώλησης των S-400 σε τρίτη χώρα, με το Κατάρ να αναφέρεται συχνά ως πιθανός αποδέκτης, ο Ιωάννης Μάζης έθεσε ένα κρίσιμο ερώτημα.
«Για ποιον λόγο ο Βλαντίμιρ Πούτιν να συναινέσει σε μια τέτοια συμφωνία;», διερωτήθηκε, επισημαίνοντας ότι μια πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 θα ενίσχυε σημαντικά τη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.
Κατά την άποψή του, η Μόσχα δύσκολα θα αποδεχόταν μια τέτοια εξέλιξη χωρίς σημαντικά ανταλλάγματα, ενώ εκτίμησε ότι το συγκεκριμένο σενάριο δεν συγκεντρώνει σήμερα πολλές πιθανότητες υλοποίησης.
Η συνολική εικόνα που περιέγραψε ο καθηγητής είναι αυτή μιας Τουρκίας που συνεχίζει να κινείται μεθοδικά και επιθετικά σε Κύπρο και Ανατολική Μεσόγειο, αλλά ταυτόχρονα εξακολουθεί να συναντά σοβαρά εμπόδια τόσο από τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και από τη Ρωσία.
Πηγή: Ναυτεμπορική
