Μεγάλη συζήτηση έχει ανοίξει τις τελευταίες ημέρες στην ομάδα πολιτών του Facebook Ενεργοί Πολίτες Δήμου Σαρωνικού, με αφορμή τα συνεχή τροχαία ατυχήματα που σημειώνονται στη Λεωφόρο Σουνίου.
Η ανησυχία των κατοίκων είναι έντονη και δικαιολογημένη. Πρόκειται για έναν δρόμο που καθημερινά χρησιμοποιούν χιλιάδες οδηγοί, κάτοικοι, εργαζόμενοι και επισκέπτες της περιοχής, ενώ τα σοβαρά τροχαία δυστυχήματα και ατυχήματα έχουν αφήσει βαθύ αποτύπωμα στις τοπικές κοινωνίες.
Μάλιστα, πριν από λίγες ημέρες η ομάδα Ενεργοί Πολίτες Δήμου Σαρωνικού μαζί με το SaronikosPress ανέλαβαν πρωτοβουλία για την οργάνωση κινητοποίησης και διαμαρτυρίας προς τους αρμόδιους φορείς, ζητώντας άμεσα μέτρα για την ασφάλεια του δρόμου και ουσιαστικές παρεμβάσεις στα σημεία που θεωρούνται ιδιαίτερα επικίνδυνα.
Κάθε φορά που σημειώνεται ένα ακόμη σοβαρό τροχαίο στη Λεωφόρο Σουνίου, η συζήτηση ξεκινά από την αρχή. Άλλοι μιλούν για έναν δρόμο «καρμανιόλα», άλλοι ζητούν περισσότερες μπάρες, διαχωριστικά και παρεμβάσεις, ενώ δεν λείπουν οι φωνές που αποδίδουν αποκλειστικά την ευθύνη στο κράτος.
Η πραγματικότητα όμως είναι πιο σύνθετη.
Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι η Λεωφόρος Σουνίου έχει προβλήματα. Πρόκειται για έναν δρόμο που εξυπηρετεί χιλιάδες οχήματα καθημερινά, συνδέει οικισμούς, παραλίες, επιχειρήσεις και τουριστικές περιοχές, ενώ σε πολλά σημεία του σχεδιάστηκε σε εποχές με εντελώς διαφορετικές κυκλοφοριακές ανάγκες. Υπάρχουν επικίνδυνες διασταυρώσεις, σημεία με περιορισμένη ορατότητα και περιοχές όπου απαιτούνται παρεμβάσεις.
Το κράτος έχει ευθύνη. Έχει ευθύνη για τη συντήρηση του οδικού δικτύου, για τη βελτίωση των υποδομών, για τη σήμανση, για τον φωτισμό, για τους ελέγχους και για την εφαρμογή μιας σοβαρής πολιτικής οδικής ασφάλειας. Όταν υπάρχουν επικίνδυνα σημεία, αυτά πρέπει να εντοπίζονται και να διορθώνονται πριν θρηνήσουμε θύματα και όχι μετά.
Όμως η συζήτηση συνήθως σταματά εκεί.
Γιατί είναι πολύ πιο εύκολο να κατηγορούμε τον δρόμο από το να κοιτάξουμε τον τρόπο με τον οποίο οδηγούμε.
Αλήθεια, πόσες φορές έχουμε δει προσπεράσεις σε διπλή διαχωριστική γραμμή; Πόσες φορές έχουμε δει οδηγούς να τρέχουν με ταχύτητες που δεν έχουν καμία σχέση με τις συνθήκες του δρόμου; Πόσες φορές έχουμε δει επικίνδυνες αναστροφές, παραβιάσεις STOP, χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση ή οδηγούς που θεωρούν ότι οι κανόνες ισχύουν μόνο για τους άλλους;
Δεν μπορεί να υπάρχει ένας αστυνομικός πίσω από κάθε τιμόνι.
Δεν μπορεί να τοποθετηθεί μπάρα σε κάθε μέτρο δρόμου της χώρας.
Δεν μπορεί να δημιουργηθεί ένα σύστημα που θα προστατεύει διαρκώς κάποιον που επιλέγει συνειδητά να αγνοεί κάθε κανόνα.
Σε πολλές χώρες της Ευρώπης υπάρχουν δρόμοι χωρίς διαχωριστικά στη μέση, χωρίς τσιμεντένια στηθαία και χωρίς υπερβολικές παρεμβάσεις. Η διαφορά είναι ότι εκεί η οδική παιδεία αποτελεί κομμάτι της καθημερινότητας. Οι οδηγοί αντιλαμβάνονται ότι το αυτοκίνητο δεν είναι παιχνίδι και ότι ένα λάθος δευτερολέπτων μπορεί να κοστίσει ζωές.
Στην Ελλάδα, δυστυχώς, για δεκαετίες αντιμετωπίσαμε την οδήγηση ως κάτι αυτονόητο. Παίρνουμε ένα δίπλωμα και θεωρούμε ότι η εκπαίδευση τελείωσε. Στην πραγματικότητα, τότε θα έπρεπε να αρχίζει.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι κατά καιρούς εντοπίζονται οδηγοί χωρίς δίπλωμα, χωρίς ασφάλεια ή χωρίς τις απαραίτητες γνώσεις για να βρίσκονται πίσω από ένα τιμόνι. Κάθε φορά που συμβαίνει ένα σοβαρό ατύχημα και αποκαλύπτεται ότι ο υπαίτιος δεν είχε καν άδεια οδήγησης, όλοι εκπλήσσονται. Μέχρι το επόμενο περιστατικό, όπου η ιστορία επαναλαμβάνεται.
Και εδώ γεννάται ένα μεγάλο ερώτημα:
Γιατί η οδική παιδεία δεν αποτελεί βασικό μάθημα στα σχολεία;
Αν τα παιδιά μάθουν από μικρή ηλικία να σέβονται τον πεζό, το ποδήλατο, το STOP, τη διάβαση, το κράνος και τη ζώνη ασφαλείας, τότε μεγαλώνουν με διαφορετική αντίληψη. Η οδική ασφάλεια δεν πρέπει να διδάσκεται περιστασιακά με μια παρουσίαση τον χρόνο. Θα έπρεπε να αποτελεί κομμάτι της εκπαιδευτικής διαδικασίας από την προσχολική ηλικία μέχρι το λύκειο.
Όπως μαθαίνουμε μαθηματικά, γλώσσα και ιστορία, έτσι θα έπρεπε να μαθαίνουμε και πώς να κινούμαστε με ασφάλεια στον δρόμο.
Γιατί οι αυριανοί οδηγοί είναι τα σημερινά παιδιά.
Η Λεωφόρος Σουνίου χρειάζεται βελτιώσεις. Χρειάζεται καλύτερη συντήρηση, καλύτερο σχεδιασμό και περισσότερους ελέγχους. Αυτό είναι δεδομένο.
Αλλά αν πιστεύουμε ότι το πρόβλημα θα λυθεί μόνο με περισσότερες μπάρες και περισσότερο τσιμέντο, τότε μάλλον κοροϊδεύουμε τον εαυτό μας.
Οι δρόμοι δεν σκοτώνουν από μόνοι τους.
Οι ανθρώπινες επιλογές είναι αυτές που μετατρέπουν έναν δρόμο σε καρμανιόλα.
Και όσο δεν αντιμετωπίζουμε το ζήτημα της οδηγικής παιδείας, του σεβασμού στους κανόνες και της ατομικής ευθύνης, θα συνεχίσουμε να συζητάμε για τα ίδια τραγικά περιστατικά ξανά και ξανά, αναζητώντας κάθε φορά έναν εύκολο ένοχο, χωρίς να αγγίζουμε την πραγματική ρίζα του προβλήματος.
