Λαγοκέφαλος σε Παλαιά Φώκαια και Σαρωνίδα: Ο τοξικός εισβολέας που απειλεί αλιεία, θαλάσσια ζωή και λουόμενους

Ανησυχία προκαλεί η εμφάνιση λαγοκέφαλων στις ακτές της Παλαιάς Φώκαιας και της Σαρωνίδας, καθώς το συγκεκριμένο είδος θεωρείται ένα από τα πιο επικίνδυνα ξενικά ψάρια που έχουν εισβάλει στις ελληνικές θάλασσες. Οι τελευταίες καταγραφές στον Σαρωνικό επιβεβαιώνουν ότι ο πληθυσμός του συνεχίζει να εξαπλώνεται, προκαλώντας σοβαρά προβλήματα τόσο στο θαλάσσιο οικοσύστημα όσο και στους επαγγελματίες αλιείς.

Ένας ανεπιθύμητος επισκέπτης από τον Ινδικό Ωκεανό

Ο λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και καταγράφηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 2005. Από τότε εξαπλώνεται με γρήγορους ρυθμούς, ευνοούμενος από την αύξηση της θερμοκρασίας των θαλασσών και την απουσία φυσικών θηρευτών.

Οι ειδικοί τον χαρακτηρίζουν «χωροκατακτητικό είδος», καθώς ανταγωνίζεται τα ντόπια ψάρια για τροφή και χώρο, αλλοιώνοντας τη φυσική ισορροπία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Τεράστια ζημιά στην αλιεία

Οι επαγγελματίες ψαράδες είναι από τους πρώτους που βιώνουν τις συνέπειες της εξάπλωσης του λαγοκέφαλου.

Το ψάρι διαθέτει εξαιρετικά ισχυρά δόντια, με τα οποία:

• Κόβει δίχτυα και παραγάδια.
• Καταστρέφει αλιευτικό εξοπλισμό.
• Τρώει τα ψάρια που έχουν ήδη πιαστεί στα δίχτυα.
• Μειώνει σημαντικά τα αλιευτικά αποθέματα.

Παράλληλα, καταναλώνει μεγάλες ποσότητες από καλαμάρια, χταπόδια, σουπιές και άλλα εμπορικά είδη, προκαλώντας οικονομική ζημιά στους αλιείς και επηρεάζοντας την τοπική αλιευτική παραγωγή.

Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί αλιείς ζητούν πλέον ειδικά προγράμματα επιδότησης και στοχευμένης αλιείας για τον περιορισμό του πληθυσμού του.

Είναι επικίνδυνος για τον άνθρωπο;

Η απάντηση είναι ξεκάθαρα ναι.

Ο λαγοκέφαλος περιέχει τετροδοτοξίνη, μία από τις ισχυρότερες φυσικές νευροτοξίνες που είναι γνωστές στην επιστήμη. Η ουσία αυτή μπορεί να προκαλέσει:

• Μούδιασμα.
• Μυϊκή παράλυση.
• Αναπνευστική ανεπάρκεια.
• Ακόμη και θάνατο σε σοβαρές περιπτώσεις.

Το πιο ανησυχητικό είναι ότι η τοξίνη δεν καταστρέφεται ούτε με το ψήσιμο ούτε με το μαγείρεμα και μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ειδικό αντίδοτο. Για τον λόγο αυτό η κατανάλωση του ψαριού απαγορεύεται και θεωρείται εξαιρετικά επικίνδυνη.

Τι γίνεται με το δάγκωμά του;

Αν και ο λαγοκέφαλος δεν κυνηγά συστηματικά ανθρώπους, έχουν καταγραφεί περιστατικά δαγκωμάτων σε λουόμενους και ψαράδες.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι διαθέτει πολύ ισχυρά σαγόνια και δόντια που μοιάζουν με ράμφος. Ένα δάγκωμα μπορεί να προκαλέσει βαθύ τραυματισμό, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν αναφερθεί σοβαρές κακώσεις στα δάχτυλα. Για τον λόγο αυτό συνιστάται να μην επιχειρεί κανείς να τον πιάσει με γυμνά χέρια.

Τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες

Οι ειδικοί συστήνουν:

• Να μην καταναλώνεται ποτέ λαγοκέφαλος.
• Να μην αγγίζεται με γυμνά χέρια.
• Να ενημερώνονται οι αρμόδιες αρχές ή οι τοπικοί αλιευτικοί σύλλογοι σε περίπτωση εντοπισμού.
• Οι ερασιτέχνες ψαράδες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί κατά την αφαίρεσή του από αγκίστρια ή δίχτυα.

Η εμφάνισή του στον Σαρωνικό προβληματίζει

Η παρουσία λαγοκέφαλων σε περιοχές όπως η Παλαιά Φώκαια και η Σαρωνίδα δείχνει ότι το είδος επεκτείνει συνεχώς την παρουσία του και στον Σαρωνικό Κόλπο. Οι επιστήμονες παρακολουθούν στενά την εξέλιξη του φαινομένου, καθώς πρόκειται για ένα είδος που επηρεάζει ταυτόχρονα το περιβάλλον, την αλιεία, τον τουρισμό και τη δημόσια υγεία.