«Σπιτάκια ανακύκλωσης»: Οι δήμοι καλούνται να αναλάβουν τη λειτουργία τους – Σε εξέλιξη η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται στην υπόθεση των πολυκέντρων ανακύκλωσης, γνωστών και ως «σπιτάκια ανακύκλωσης», καθώς οι δήμοι της Αττικής καλούνται πλέον να αποφασίσουν εάν θα αναλάβουν οι ίδιοι τη λειτουργία τους, μετά τη διακοπή της υποστήριξης που παρείχε μέχρι σήμερα η εταιρεία ΤΕΧΑΝ.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η υπόθεση εξακολουθεί να βρίσκεται στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών αρχών, ενώ παραμένει σε εξέλιξη και η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τη διαχείριση των σχετικών ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Η σύμβαση είχε λήξει από το 2023

Ένα από τα βασικά σημεία της υπόθεσης είναι ότι η σύμβαση μεταξύ του ΕΔΣΝΑ και της ΤΕΧΑΝ είχε λήξει ήδη από τα τέλη του 2023.

Ωστόσο, παρά τη λήξη της, η λειτουργία των πολυκέντρων συνεχίστηκε στην πράξη για μεγάλο χρονικό διάστημα, χωρίς να έχει συναφθεί νέα σύμβαση.

Στις αρχές Ιουλίου, η ΤΕΧΑΝ ενημέρωσε ότι παύει πλέον να παρέχει υπηρεσίες λειτουργίας και υποστήριξης των πολυκέντρων, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να συνεχίσει να προσφέρει υπηρεσίες χωρίς ενεργή συμβατική σχέση.

Από την πλευρά της, η εταιρεία υποστήριξε ότι επί περίπου 54 μήνες δεν είχε ολοκληρωθεί η διαδικασία νέου διαγωνισμού για τη λειτουργία των πολυκέντρων.

Ο ΕΔΣΝΑ μεταφέρει την ευθύνη στους δήμους

Στις 17 Ιουλίου, ο Ειδικός Διαβαθμιδικός Σύνδεσμος Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ) ενημέρωσε εγγράφως τους δήμους ότι, σύμφωνα με τις προγραμματικές συμβάσεις που έχουν υπογραφεί, η ευθύνη για τη λειτουργία των πολυκέντρων περνά πλέον στους ίδιους.

Αυτό σημαίνει ότι κάθε δήμος που διαθέτει πολυκέντρο καλείται να αναλάβει:

• τη στελέχωση με προσωπικό,
• την καθημερινή λειτουργία του,
• την αποκομιδή των ανακυκλώσιμων υλικών,
• τη μεταφορά τους προς ανακύκλωση,
• καθώς και όλα τα σχετικά λειτουργικά έξοδα.

Για αρκετούς δήμους, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί σημαντικό οικονομικό και οργανωτικό βάρος.

Σταματά και η οικονομική ανταμοιβή

Ένα ακόμη στοιχείο που αλλάζει είναι η λειτουργία του συστήματος ανταποδοτικής ανακύκλωσης.

Ο ΕΔΣΝΑ προτείνει τα πολυκέντρα να συνεχίσουν να λειτουργούν χωρίς την καταβολή χρηματικού ανταποδοτικού κινήτρου προς τους πολίτες.

Εφόσον κάποιος δήμος επιθυμεί να συνεχίσει την οικονομική επιβράβευση όσων ανακυκλώνουν, θα πρέπει να καλύψει το σχετικό κόστος αποκλειστικά από ίδιους πόρους.

Η απόφαση αυτή συνδέεται και με προβλήματα που είχαν καταγραφεί τα προηγούμενα χρόνια, όταν διαπιστώθηκαν περιπτώσεις συγκέντρωσης ανακυκλώσιμων υλικών από μπλε κάδους και επανατοποθέτησής τους στα μηχανήματα αποκλειστικά για την είσπραξη της χρηματικής ανταμοιβής.

Δήμοι απομακρύνουν ήδη τα πολυκέντρα

Οι αλλαγές αυτές έχουν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ορισμένοι δήμοι έχουν προχωρήσει στην απομάκρυνση πολυκέντρων από δημοτικούς χώρους, ζητώντας από τον ΕΔΣΝΑ να τα παραλάβει.

Ωστόσο, ο Σύνδεσμος φέρεται να μην αποδέχεται την επιστροφή τους, υποστηρίζοντας ότι οι εγκαταστάσεις δεν μπορούν να αποσυρθούν εύκολα.

Γιατί δεν μπορούν να αποσυρθούν

Το θέμα συζητήθηκε και σε πρόσφατη συνάντηση του Περιφερειάρχη Αττικής Νίκου Χαρδαλιά με τους δημάρχους της Αττικής.

Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, επισημάνθηκε ότι τα πολυκέντρα αποκτήθηκαν μέσω ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων και υπάρχουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις που προβλέπουν ότι πρέπει να παραμείνουν σε λειτουργία για ορισμένο χρονικό διάστημα.

Πώς φτάσαμε έως εδώ

Η υπόθεση των «σπιτιών ανακύκλωσης» έχει απασχολήσει επανειλημμένα τη δημόσια συζήτηση.

Κατά καιρούς έχουν διατυπωθεί ερωτήματα σχετικά με:

• το υψηλό κόστος προμήθειας των εγκαταστάσεων,
• τον τρόπο υλοποίησης των σχετικών προγραμμάτων,
• την πραγματική αποτελεσματικότητά τους στην αύξηση της ανακύκλωσης,
• καθώς και τη λειτουργία του συστήματος οικονομικής ανταμοιβής.

Παράλληλα, δημοσιονομικοί έλεγχοι διαπίστωσαν παρατυπίες σε τμήμα των χρηματοδοτήσεων, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα η Ελλάδα να υποχρεωθεί να επιστρέψει περίπου 6 εκατομμύρια ευρώ κοινοτικών πόρων.

Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία συνεχίζει να διερευνά την υπόθεση, εξετάζοντας τη διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων που διατέθηκαν για την προμήθεια των πολυκέντρων.

Το επόμενο διάστημα

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποσαφηνιστεί ποιοι δήμοι θα επιλέξουν να συνεχίσουν τη λειτουργία των πολυκέντρων με δικά τους μέσα και ποιοι θα αναζητήσουν διαφορετικές λύσεις.

Σε κάθε περίπτωση, οι εξελίξεις δείχνουν ότι η υπόθεση των «σπιτιών ανακύκλωσης» παραμένει ανοικτή, τόσο σε διοικητικό όσο και σε δικαστικό επίπεδο, με τις αποφάσεις που θα ληφθούν το επόμενο διάστημα να θεωρούνται ιδιαίτερα κρίσιμες για το μέλλον του συγκεκριμένου μοντέλου ανακύκλωσης.