Άποψη

Η αυξανόμενη τουρκική επιρροή στη Συρία και τα νέα γεωπολιτικά ερωτήματα

Γράφει ο Καμπόσος Μιχάλης

Η υπογραφή συμφωνίας μεταξύ των κεντρικών τραπεζών της Τουρκίας και της Συρίας, που επιτρέπει στην Κεντρική Τράπεζα της Συρίας να διατηρεί λογαριασμό σε τουρκική λίρα στην Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας, αποτελεί ακόμη ένα βήμα στην προσπάθεια ενίσχυσης της συνεργασίας των δύο χωρών.

Από μόνη της, μια τέτοια οικονομική συμφωνία δεν είναι πρωτοφανής στις διεθνείς σχέσεις. Ωστόσο, όταν εξετάζεται στο ευρύτερο πλαίσιο των εξελίξεων μετά την ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ, αποκτά ιδιαίτερο γεωπολιτικό ενδιαφέρον.

Η Τουρκία δείχνει να επιδιώκει έναν ολοένα και πιο ενεργό ρόλο στη νέα Συρία. Δεν περιορίζεται μόνο στις οικονομικές σχέσεις, αλλά επιδιώκει να ενισχύσει την επιρροή της σε πολιτικό, στρατιωτικό και θεσμικό επίπεδο. Για πολλούς αναλυτές, αυτή η στρατηγική στοχεύει στη δημιουργία μιας ζώνης ασφαλείας στα νότια σύνορά της και στην εδραίωση της Άγκυρας ως κυρίαρχης περιφερειακής δύναμης.

Η συμφωνία μεταξύ των δύο κεντρικών τραπεζών μπορεί να διευκολύνει τις συναλλαγές, το εμπόριο και τη χρηματοδότηση της συριακής οικονομίας. Παράλληλα όμως, δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με τον βαθμό οικονομικής εξάρτησης που ενδέχεται να αποκτήσει η Δαμασκός από την Άγκυρα στο μέλλον.

Το μεγάλο ερώτημα αφορά πλέον το Ισραήλ. Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει κάποια επίσημη αντίδραση για τη συγκεκριμένη συμφωνία. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι εξελίξεις περνούν απαρατήρητες. Είναι γνωστό ότι το Τελ Αβίβ παρακολουθεί στενά κάθε μεταβολή στη Συρία, ιδιαίτερα όταν αυτή επηρεάζει τις ισορροπίες ασφαλείας στην περιοχή.

Από εκεί και πέρα, οι εκτιμήσεις περί άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ παραμένουν, προς το παρόν, υποθετικά σενάρια. Οι δύο χώρες έχουν έντονες διαφωνίες σε πολλά μέτωπα και οι σχέσεις τους βρίσκονται σε δύσκολη φάση, όμως μια γενικευμένη πολεμική αναμέτρηση θα είχε τεράστιες συνέπειες για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και δύσκολα θα αποτελούσε επιλογή χωρίς σοβαρή αφορμή.

Το βέβαιο είναι ότι η Συρία μετατρέπεται ξανά σε πεδίο ανταγωνισμού ισχυρών περιφερειακών δυνάμεων. Η Τουρκία επιχειρεί να ενισχύσει την παρουσία της, το Ισραήλ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, ενώ οι διεθνείς ισορροπίες παραμένουν εξαιρετικά εύθραυστες.

Οι επόμενοι μήνες αναμένεται να δείξουν αν η νέα οικονομική συνεργασία θα περιοριστεί στο τραπεζικό επίπεδο ή αν αποτελεί μέρος μιας πολύ ευρύτερης στρατηγικής αναδιάταξης της περιοχής. Σε κάθε περίπτωση, οι εξελίξεις στη Συρία συνεχίζουν να επηρεάζουν όχι μόνο τις γειτονικές χώρες αλλά και τη συνολική σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.