Η πολεμική ένταση στον Περσικό Κόλπο αρχίζει ήδη να δείχνει τα «δόντια» της στην αγορά ενέργειας και, δυστυχώς, οι επιπτώσεις φαίνεται πως θα φτάσουν πολύ σύντομα και στην τσέπη των πολιτών.
Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για αυξήσεις στα καύσιμα μέσα στις επόμενες ημέρες. Στην αντλία, η αμόλυβδη αναμένεται να κινηθεί περίπου στα 1,83 ευρώ το λίτρο, με αύξηση γύρω στα 7,5 λεπτά, ενώ το ντίζελ κίνησης μπορεί να φτάσει στα 1,72 ευρώ, καταγράφοντας άνοδο περίπου 15 λεπτών. Οι μεγαλύτερες πιέσεις εκτιμάται ότι θα φανούν προς το τέλος της εβδομάδας.
Το ράλι του πετρελαίου και ο φόβος για τα Στενά του Ορμούζ
Οι αυξήσεις αυτές δεν έρχονται τυχαία. Συνδέονται άμεσα με το νέο ράλι στις διεθνείς τιμές πετρελαίου, που πυροδότησε η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή.
Το αργό τύπου Brent crude oil κινήθηκε κοντά στα 78 δολάρια το βαρέλι, έχοντας ξεπεράσει ενδοσυνεδριακά ακόμη και τα 81 δολάρια. Παράλληλα, αυξήσεις καταγράφονται και στα προϊόντα διύλισης, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τις τελικές τιμές στα πρατήρια.
Όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται τεράστιο ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Οποιαδήποτε διαταραχή σε αυτόν τον κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο μπορεί να προκαλέσει σοβαρό πρόβλημα στην παγκόσμια προσφορά.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι, αν η κρίση παραταθεί ή υπάρξει ουσιαστική διακοπή ροών από την περιοχή, δεν αποκλείεται να δούμε το πετρέλαιο ακόμη και πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Η πίεση περνάει και στο ρεύμα
Η αναταραχή δεν περιορίζεται μόνο στα καύσιμα. Ήδη η χονδρεμπορική τιμή ρεύματος στην Ελλάδα έχει αυξηθεί εντυπωσιακά μέσα σε λίγες ημέρες, καταγράφοντας άνοδο άνω του 60%. Από περίπου 65 ευρώ ανά μεγαβατώρα στα τέλη Φεβρουαρίου, βρέθηκε πάνω από τα 102 ευρώ.
Την ίδια ώρα, ανοδικά κινείται και το φυσικό αέριο στον ευρωπαϊκό κόμβο Title Transfer Facility (TTF), με άνοδο άνω του 20%, προσεγγίζοντας τα 52 ευρώ ανά μεγαβατώρα και με ενδοσυνεδριακές κινήσεις ακόμη και στα 65 ευρώ.
Το θέμα είναι κρίσιμο για την Ελλάδα, καθώς σχεδόν το 40% της ηλεκτροπαραγωγής βασίζεται στο φυσικό αέριο. Αυτό σημαίνει ότι κάθε διεθνής ανατίμηση περνάει – αργά ή γρήγορα – και στα τιμολόγια.
Πότε θα φανεί το «σοκ» στους λογαριασμούς
Για τον Μάρτιο, οι τιμές που έχουν ήδη ανακοινωθεί είναι μειωμένες έως και 34%, γεγονός που λειτουργεί προσωρινά ως «μαξιλάρι» για τους καταναλωτές.
Ωστόσο, αν η ένταση συνεχιστεί, οι πραγματικές επιβαρύνσεις ενδέχεται να φανούν από τον Απρίλιο και μετά.
Ιδιαίτερα εκτεθειμένα είναι τα λεγόμενα πράσινα και κίτρινα τιμολόγια – δηλαδή εκείνα που συνδέονται με τη χονδρεμπορική τιμή ρεύματος. Σε αυτά βρίσκονται περίπου 4,4 εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις, γεγονός που σημαίνει ότι η πλειονότητα των καταναλωτών είναι άμεσα ευάλωτη στις διακυμάνσεις της αγοράς.
Μπροστά σε μια νέα ενεργειακή δοκιμασία;
Η διεθνής αβεβαιότητα δείχνει για ακόμη μία φορά πόσο ευαίσθητη είναι η ενεργειακή αγορά στις γεωπολιτικές εξελίξεις. Όταν η ένταση αυξάνεται σε μια τόσο κρίσιμη περιοχή, οι επιπτώσεις δεν μένουν τοπικές — φτάνουν μέχρι την καθημερινότητά μας.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα υπάρξουν αυξήσεις, αλλά πόσο θα διαρκέσουν και πόσο θα αντέξουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις μια ακόμη περίοδο ανατιμήσεων
