Μνημεία σε Ανώνυμη Εταιρεία: Ποιος θα αποφασίζει πλέον για την πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας;
Με την ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου από τη Βουλή ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στον τρόπο διαχείρισης και αξιοποίησης της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.
Ο νόμος προβλέπει τη δημιουργία Ανώνυμης Εταιρείας με ρόλο στη διαχείριση και ανάπτυξη πολιτιστικών πόρων, μια εξέλιξη που έχει προκαλέσει συζητήσεις και έντονο προβληματισμό για το μέλλον των μνημείων και των αρχαιολογικών χώρων της Ελλάδας.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι τα μνημεία, οι αρχαιολογικοί χώροι και τα μουσεία παραμένουν ιδιοκτησία του Ελληνικού Δημοσίου και ότι δεν υπάρχει καμία μεταβίβαση κυριότητας.
Ωστόσο, η δημιουργία μιας Ανώνυμης Εταιρείας για έναν τόσο ευαίσθητο τομέα γεννά σημαντικά ερωτήματα που ζητούν ξεκάθαρες απαντήσεις.
Ποια είναι αυτή η εταιρεία και ποιος την ελέγχει;
Το πρώτο ερώτημα που τίθεται είναι απλό:
Ποια ακριβώς θα είναι αυτή η Ανώνυμη Εταιρεία;
Ποιοι θα τη διοικούν; Ποιος θα επιλέγει τα πρόσωπα που θα λαμβάνουν αποφάσεις; Ποιος θα έχει τον τελικό έλεγχο;
Όταν μιλάμε για μνημεία που αποτελούν κομμάτι της ελληνικής ιστορίας και παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, η διαφάνεια και η λογοδοσία δεν μπορούν να θεωρούνται λεπτομέρειες.
Τι ακριβώς θα αποφασίζει;
Το δεύτερο μεγάλο ερώτημα αφορά τις αρμοδιότητες της νέας εταιρείας.
Θα περιοριστεί μόνο στη λειτουργική και οικονομική αξιοποίηση των πολιτιστικών χώρων ή θα έχει ευρύτερο ρόλο στη διαχείρισή τους;
Ποιος θα αποφασίζει για:
- τις εμπορικές δραστηριότητες γύρω από τα μνημεία;
- τις εκδηλώσεις σε αρχαιολογικούς χώρους;
- τις χορηγίες και τις συνεργασίες;
- τον τρόπο με τον οποίο θα αξιοποιούνται οι χώροι πολιτισμού;
Και κυρίως:
Πού τελειώνει η αξιοποίηση και πού ξεκινά η εμπορευματοποίηση της ιστορίας μας;
Τι θα γίνεται με τα έσοδα;
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα αφορά τα οικονομικά.
Τα έσοδα από εισιτήρια, πωλητήρια, εκδηλώσεις και άλλες δραστηριότητες πού θα καταλήγουν;
Θα αποδίδονται στο Ελληνικό Δημόσιο; Θα παραμένουν στη νέα εταιρεία; Θα υπάρχει πλήρης δημοσιοποίηση των οικονομικών στοιχείων;
Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν πώς διαχειρίζονται οι πόροι που προέρχονται από την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας.
Γιατί να μην παραμείνουν αποκλειστικά στο Ελληνικό Δημόσιο;
Το μεγαλύτερο ίσως ερώτημα που τίθεται είναι:
Γιατί ένας εθνικός θησαυρός, όπως τα μνημεία της Ελλάδας, πρέπει να περάσει σε ένα μοντέλο Ανώνυμης Εταιρείας και να μην παραμείνει αποκλειστικά στη διαχείριση του Ελληνικού Δημοσίου;
Τα μνημεία δεν είναι απλά ακίνητα.
Δεν είναι απλά χώροι που μπορούν να αποφέρουν οικονομικό όφελος.
Είναι η ιστορία ενός λαού.
Η Ακρόπολη, οι αρχαιολογικοί χώροι, τα μουσεία και κάθε στοιχείο της πολιτιστικής μας κληρονομιάς αποτελούν κομμάτι της ταυτότητας της Ελλάδας και ανήκουν στην κοινωνία.
Δεν δημιουργήθηκαν από καμία εταιρεία και δεν ανήκουν σε καμία διοίκηση.
Αποτελούν παρακαταθήκη χιλιάδων ετών που παραδόθηκε από γενιά σε γενιά.
Το ζητούμενο είναι η διαφάνεια και η προστασία του δημόσιου χαρακτήρα
Η συζήτηση για τον νέο νόμο δεν αφορά μόνο το αν μια εταιρική μορφή μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη λειτουργία των πολιτιστικών χώρων.
Αφορά κυρίως το ποιος αποφασίζει, με ποια κριτήρια και με ποια όρια.
Γιατί τα μνημεία της Ελλάδας δεν είναι απλώς μέρος του παρελθόντος.
Είναι η κληρονομιά που ανήκει στο παρόν και στις επόμενες γενιές.