Ζούμε σε μια εποχή όπου η προβολή του εαυτού έχει γίνει καθημερινή συνήθεια. Τα social media έδωσαν σε όλους ένα προσωπικό «βήμα» και μαζί μια ατελείωτη δυνατότητα έκθεσης. Φωτογραφίες, δηλώσεις, συνεντεύξεις, επιτυχίες, ακόμα και οι πιο προσωπικές στιγμές μετατρέπονται σε δημόσιο περιεχόμενο προς κατανάλωση.
Πίσω όμως από πολλά συνεχόμενα ποστ, επαναλαμβανόμενες δημοσιεύσεις και διαρκείς υπενθυμίσεις επιτυχιών, συχνά κρύβεται κάτι βαθύτερο: η ανάγκη για επιβεβαίωση.
Η ψυχολογία εξηγεί ότι ο άνθρωπος έχει φυσική ανάγκη αποδοχής και αναγνώρισης. Όλοι θέλουμε να νιώθουμε σημαντικοί, αγαπητοί και αποδεκτοί. Το πρόβλημα ξεκινά όταν αυτή η ανάγκη γίνεται εξάρτηση από τη γνώμη των άλλων.
Στην εποχή των social media, το «μπράβο», το like, το σχόλιο και το «σε αγαπάμε» λειτουργούν σαν μια γρήγορη δόση ψυχολογικής ανταμοιβής. Κάθε ειδοποίηση δημιουργεί στιγμιαία ευχαρίστηση και αίσθηση αποδοχής, με αποτέλεσμα αρκετοί άνθρωποι να αναζητούν όλο και περισσότερο αυτή την ψηφιακή επιβεβαίωση.
Έτσι εμφανίζεται ένα φαινόμενο που βλέπουμε όλο και συχνότερα: άνθρωποι που προβάλλουν συνεχώς τον εαυτό τους, επαναφέρουν παλιές επιτυχίες, δημοσιεύουν διαρκώς προσωπικά κατορθώματα ή αναζητούν επίμονα θετικά σχόλια από το κοινό τους.
Δεν πρόκειται πάντα για ναρκισσισμό. Σε πολλές περιπτώσεις, πίσω από την υπερβολική αυτοπροβολή κρύβεται χαμηλή αυτοεκτίμηση, εσωτερική ανασφάλεια ή η ανάγκη να αισθανθεί κάποιος ότι «μετράει» μέσα από τα μάτια των άλλων. Ειδικοί αναφέρουν πως όταν η αυτοαξία ενός ανθρώπου εξαρτάται υπερβολικά από την εξωτερική αποδοχή, τότε η δημόσια εικόνα γίνεται σχεδόν απαραίτητη για την ψυχολογική του ισορροπία.
Τα social media ενίσχυσαν δραματικά αυτή τη συμπεριφορά. Παλαιότερα, η αναγνώριση ερχόταν από τον στενό κοινωνικό κύκλο. Σήμερα, ο καθένας μπορεί να μετρήσει δημόσια την αποδοχή του μέσα από likes, κοινοποιήσεις και σχόλια. Η σύγκριση με τους άλλους γίνεται καθημερινή και συχνά εξαντλητική.
Το πιο ανησυχητικό είναι ότι πολλοί άνθρωποι αρχίζουν να χτίζουν μια εικόνα ζωής σχεδιασμένη αποκλειστικά για να προκαλεί θαυμασμό. Η πραγματικότητα περνά σε δεύτερη μοίρα και προτεραιότητα αποκτά η εικόνα που θα παρουσιαστεί προς τα έξω. Όσο περισσότερη αποδοχή λαμβάνει κάποιος, τόσο περισσότερο αισθάνεται την ανάγκη να συνεχίσει.
Τελικά, η συνεχής αναζήτηση επιβεβαίωσης μπορεί να μοιάζει με αυτοπεποίθηση, αλλά αρκετές φορές συμβαίνει το αντίθετο. Οι πραγματικά ισορροπημένοι άνθρωποι συνήθως δεν νιώθουν την ανάγκη να υπενθυμίζουν συνεχώς την αξία τους στους άλλους. Η αυτοεκτίμηση δεν χτίζεται από τα likes ούτε από τα χειροκροτήματα του διαδικτύου, αλλά από την εσωτερική αίσθηση ότι κάποιος αξίζει, ακόμη και όταν δεν τον κοιτάζει κανείς.
